Cadeautjes! Ik vind het een van de lastigste kwesties als zelfverklaard minimalist. Dat ik zelf nou extreem ontspuld ben en al stress krijg bij de gedachte weer spullen te krijgen (het eindigt toch allemaal in een opslag in Spanje – of op Marktplaats), wil nog niet zeggen dat anderen het niet leuk mogen vinden cadeautjes te ontvangen.
Ik wil niet bijdragen aan de overconsumptie, maar ook niet overkomen als een vrek. Maar ik moet wel binnen budget blijven. Dus moet je nog meer dan vroeger creatief zijn in het bedenken van cadeautjes, maar dat lukt natuurlijk niet altijd. Maar je kan toch ook niet niets geven?
Cadeautjes geven is ook best leuk natuurlijk, mits je het juiste cadeau hebt gevonden. En dat laatste is nou vaak het probleem, te meer daar iedereen om mij heen alles al heeft. En als dat dan niet gelukt is, moeten we dan toch maar wat kopen ‘omdat dat nou eenmaal hoort’? Moeten we dat hele cadeautjes-gedoe niet eens herzien? En waarom geven we überhaupt kadootjes/cadeautjes?*
( *Volgens Onze Taal is de juiste spelwijze ‘cadeau’, maar mag ‘kado’ tegenwoordig ook in informele teksten. Ik blijf deze week lekker formeel.)
Een vriendschap van drie euro
Dit alles werd getriggerd door de verjaardag van een vriendin afgelopen zomer. Ze werd vijftig en zou dat groots vieren. Een maand eerder vond ik in Frankrijk in een tweedehands winkeltje een schattig felgekleurd glazen uiltje, zo lelijk dat hij weer mooi werd (niet die van de foto, echt veeeeel lelijker). Ik vond het een bijzonder dingetje en verwachtte dat zij dat ook zou vinden. Dus kocht ik het. Voor drie euro.
Toen het feest dichterbij kwam vond ik dat ik er nog wat bij moest kopen. Je kan toch niet met een cadeautje van drie euro voor iemands vijftigste aan komen zetten? Dus ging ik de stad in en kocht er wat bij.
Zoals verwacht vond ze het glasgeblazen uiltje helemaal te gek. Het andere cadeau werd op de cadeautafel gelegd.
Waarom moest ik nou toch zo nodig iets bij kopen? Omdat het cadeautje de waarde van onze vriendschap moet vertegenwoordigen en dan is drie euro wel wat karig? Of is het omdat ik niet als vrek wil overkomen? Het rare was: ik wist ook dat het die vriendin (of wie dan ook) volkomen niet zou boeien hoe duur dat cadeau was. Dat zat allemaal in mijn hoofd.
Waarom geven we überhaupt cadeautjes?
In dit artikel in de Correspondent wordt uiteengezet waarom we eigenlijk cadeaus geven:
“Ooit waren cadeaus een uiting van liefde, vriendschap en verbinding. Tegenwoordig geven we vooral omdat het hoort, of omdat we bang zijn om met lege handen aan te komen op een verjaardag of met kerst.”
CADEAUTJE! GRATIS!
Ik mag een maand gratis abonnement De Correspondent weggeven! 🥳Start de maand voor 15 oktober, morgen dus, en hij stopt na een maand vanzelf. Ik weet niet hoeveel mensen ik dit mag aanbieden, sorry als je achter het net vist. Hopelijk kan je dan wel gewoon het artikel lezen.
Hoe toepasselijk, een cadeau in een blog post over cadeaus! 🥳
Cadeautjes-stress
Sommige mensen lijken altijd precies te weten wat ze moeten geven. Dat zijn vaak ook de mensen die graag over marktjes dwalen, Pinterest afstruinen, of creatief zijn met dingen breien/kleien/knutselen/verven/tuften/bakken/friemelen/fröbelen. Of goed met plantjes en stekkies enzo.
Helaas, zo’n creatieve hobby heb ik niet en ben ook niet het type dat voor zijn plezier naar de kringloop gaat, dus ik loop zelden zomaar tegen het perfecte cadeau aan.
Ik wil een cadeau wel graag persoonlijk maken. Dat lukt soms, maar ik moet vaak toch nog de stad in of online iets zoeken. En altijd op het laatste moment natuurlijk.
Een tijdje probeerde ik – naar voorbeeld van een vriendin die jaloersmakend altijd het perfecte cadeau voor iedereen had – om door het jaar heen cadeautjes te verzamelen voor verjaardagen. Als je ergens toevallig tegen een perfect cadeau voor deze of gene aanliep. Om het dan op de verjaardag pas te geven.
Hartstikke goed idee! Ware het niet dat ik veels te enthousiast was als ik dan zo’n cadeau had gevonden en het meteen moest geven. En om nou in oktober te zeggen “Alvast voor je verjaardag in juni!” Dus gaf ik het gewoon en had ik in juni weer hetzelfde probleem.
Cadeautje als waarde voor de vriendschap
Volgens hetzelfde artikel uit de Correspondent (heb je je gratis maand al geclaimd???) is een cadeau “bedoeld als een uiting van persoonlijke genegenheid”.
De denkfout die ik maakte bij het uiltje is dat ik dat wat letterlijk nam: hoe duurder het cadeau hoe meer genegenheid. Auw. Pijnlijk dat ik zo denk. Maar, zoals vaker, blijk ik niet de enige met deze kromme redenering; daar worden zelfs hele studies naar gedaan:
In deze studie werd vastgesteld dat gevers duurdere cadeaus vaak als “beter” inschatten, terwijl ontvangers niet per se hogere waardering koppelen aan hogere prijs.
Hallelujah!
Daardoor vond ik drie euro zelf wat karig, terwijl ik ook wist dat de jarige zelf er geen seconde bij heeft stilgestaan hoe duur dat uiltje was (en weet je wat het allemaal nog bizarder maakt? Niemand wist überhaupt wat ik er aan had uitgegeven).
Meneer F. en ik hebben ook al jaren een soort onuitgesproken afspraak: alleen iets geven als je iets kan verzinnen. Zo krijgen we het ene jaar niets (“Kon echt niets verzinnen hoor”), het andere jaar een weekendje Marrakech (waarbij bij de gate pas duidelijk werd waar we naartoe gingen) en een volgend jaar een zelfgebakken appeltaart. Kunnen we zo’n soort afspraak niet met iedereen maken?
Cadeautjes geven omdat dat nou eenmaal het hoort
Vlak na die vijftigste verjaardag hadden we een verjaardag van een familielid-die-alles-al-heeft en ik kon niets leuks bedenken. Meneer F. merkte terecht op: Dan geef je toch niets? Waarom moeten we wij ons aanpassen aan de rest? De rest kan zich beter aanpassen aan ons!
Ik ben niet het type mens dat altijd attent is en constant aardig gevonden wil worden. En ik ben iemand die best tegen “hoe het hoort” in durft te gaan (schrijft ze vanaf een cat-sit in Frankrijk in plaats van op kantoor in Nederland). Maar met lege handen op een verjaardag verschijnen, dat lukt me gewoon niet.
Een fles biologische wijn dan maar weer…
Conclusie
Ik ben er nog niet over uit. We moeten minder rotzooi geven, dat is wel duidelijk, en dat gebeurt naar mijn idee gelukkig ook steeds minder. Maar moeten we sowieso niet wat minder cadeautjes geven? Natuurlijk wel die eco-friendly past helemaal-bij-persoon zelf in-elkaar-geknutselde leuke dingetjes, maar dat “Ik kon echt niets verzinnen, maar ik ben er!” ook prima is?
Dat we alleen iets geven als het geen cadeautjes-stress oplevert en het een ideaal cadeau is, ongeacht de prijs. Een spuuglelijk Frans uiltje van drie euro bijvoorbeeld.
Ik herken het, In mijn situatie doe ik vaak in dichtvorm een uitnodiging voor een (simpel en eenvoudig) etentje bij mijn thuis. iets zelf gehaakt of gemaakt, oppassen. Al jaren geleden losgelaten dat het duur moet zijn. Voor mezelf zeg ik altijd ik hoef niets en heb alles wat ik wil hebben dus schenk me je aanwezigheid.
Kijk, dat zijn de betere cadeaus! Ben benieuwd of het jouw genodigden lukt om ook echt alleen hun aanwezigheid mee te nemen. Ik zeg het ook al jaren, maar het blijkt lastig.
Ja dat lukt goed.
Een ervaring cadeau geven (wandelen, naar bioscoop, theater, bootje varen, naar een museum enz.), of iets eetbaars/drinkbaars (goede fles olijfolie, o.i.d.)
Ook allemaal fijne cadeaus! Maar vraag me nog steeds af of helemaal niets geven ook een optie is…
Ja, ik denk dat niets geven wel een optie is, maar dat is niet makkelijk. Men komt nu eenmaal niet graag met lege handen aan op een verjaardag. Je uiltje is trouwens een snoezig uiltje en leuk van kitscherigheid! Ik hoef niets, geen bloemen, geen boeken, geen keukenspullen. En áls je iets geeft dan graag iets lekkers, maar ook geen drank want ik drink niet. Lastig? Nee hoor. Ik zou al blij zijn met een potje crispy chilli olie, een stuk gevulde speculaas of een reep lekkere pure chocolade. Zelf geef ik nooit meer spullen, wel lekkers of een lunch. Man en ik geven geen cadeaus als we niets weten, en als we wel wat weten wél. Lekker makkelijk. We hebben alles toch al, en als we iets nodig hebben kunnen we het kopen.
Een potje crispy chilli olie, wat een goed idee 🙂 En fijn dat je met je man een zelfde soort afspraak hebt als ik, nooit meer cadeautjes-stress! Het is oprecht niet erg niets te krijgen, maar dat niets geven blijft voor mij een dingetje.
Heel langzaam beginnen de mensen om mij heen te begrijpen dat ik het écht meen als ik zeg dat ik ze vooral graag wil zien bij feestelijke gelegenheden, zonder dat ik er weer Dingen bij krijg. Nu zijn er nog wel een paar soorten Dingen waar je me altijd blij mee maakt, dus de mensen die echt ongelukkig worden van met lege handen komen krijgen een specifieke instructie (‘Ding type A of B, en liefst van je zolder/de zolder van je schoonmoeder/de kringloop’). Zelf geef ik graag iets om te doen, zoals kaartjes voor een voorstelling, of om te eten – bijzondere chocolade, thee, zelfgemaakte chutney, dat idee.
Onder familie doen we helemaal niet meer aan cadeaus omdat het hoort. We hebben intussen allemaal alles wat we nodig hebben, kunnen wat niet nodig is maar wel leuk ook allemaal zelf regelen, en weten van elkaar wat we leuk vinden, dus als we ergens tegenaan lopen wordt het ook zonder gelegenheid cadeau gegeven, en bij gelegenheden vinden we de ontmoeting het belangrijkst.
Klinkt alsof je omgeving goed hebt opgevoed 🙂