Jaaaaaaaaa, we hebben ze, onze nieuwe paspoorten! Joehoe! 🎉 Boeien, denk jij nu natuurlijk. Je loopt het gemeentehuis binnen, levert je oude paspoort en een pasfoto in, maakt wat geld over en een paar dagen later haal je je nieuwe op.
Nou…niet dus. Niet als je nergens officieel woont. We hebben er weken over gedaan uit te vinden hoe dan wel en moesten zelfs bellen met echte mensen, omdat de juiste informatie nergens te vinden was. Zelfs niet door AI. Maar het is dus gelukt, vandaag mochten we ze ophalen. In Didam nog wel. En precies op tijd, want morgen vertrekken we richting Frankrijk.
Disclaimer: Ik vind dit allemaal reuze ingewikkeld, regeltjes en overheidsbeleid is nou eenmaal niet mijn hobby of specialiteit. Ik kan niet beloven dat alles wat ik in deze post beschrijf 100% correct is, maar het is zoals ik het begrepen heb.
Paspoort aanvragen als je in het buitenland woont
Op de site NederlandWereldwijd van het Ministerie van Buitenlandse Zaken is veel nuttige informatie te vinden voor – je raadt het al – Nederlanders wereldwijd. Zo ook over het aanvragen van een paspoort als je in het buitenland woont. Een prachtig stappenplan waar na een paar vragen een mooie checklist uitrolt, specifiek voor jouw situatie. Dat stelde ons alleen voor een aantal problemen.
Probleem 1: We kunnen vraag 1 niet beantwoorden
Om het stappenplan en de checklist te maken, wordt op de eerste pagina maar één vraag gesteld:

Tja. Nergens dus, dus eigenlijk hield het al op.
Probleem 2: Wij kunnen niet aan de gevraagde documenten komen
We hebben toch maar even Spanje ingevuld, onze “thuiste” land. Daar kregen we te lezen dat we het in bepaalde steden in Spanje konden regelen, of in Nederland. En dat in beide gevallen we wel voor de juiste documenten moesten zorgen.
We waren sowieso van plan het in Nederland te regelen nu we hier toch zijn, en hadden al begrepen van andere mensen die in het buitenland wonen dat dat heel makkelijk op Schiphol kan.
Maar zelfs als je het in Nederland aanvraagt, heb je verschillende documenten uit Spanje nodig die aantonen waar je woont, waarop ook je nationaliteit staat vermeld
Dat kan bijvoorbeeld met je inschrijving in een Spaanse gemeente, maar dat hebben wij dus niet.
OK, dit gaat zo dus niet lukken, maar we hebben misschien wel een groter probleem.
Probleem 3: De wachttijd op Schiphol is langer dan tien weken
We ontdekten dat de wachttijd voor het aanvragen op Schiphol minstens tien weken was. En dan zouden wij al lang en breed weer zijn vertrokken uit Nederland.
(Achteraf begrepen we dat het momenteel extra druk is, omdat precies tien jaar geleden voor het eerst paspoorten werden uitgegeven die tien jaar geldig waren, en veel Nederlanders die toen vervroegd hebben aangevraagd. En die verlopen allemaal precies nu, waardoor al die mensen precies nu een nieuwe aanvragen.)
Live hulp inschakelen
Wat nu??? Meneer F., die over het algemeen iets geduldiger is met onduidelijke websites en overheidsgeneuzel, belde het telefoonnummer onder ‘Contact’ op NederlandWereldwijd. Hij kreeg zowaar een vriendelijke jongeman aan de telefoon, die na zijn verhaal meteen zei: “Oh, dus jullie zijn Digital Nomads! Dan kunnen jullie naar Schiphol! Of naar een grensgemeente! En zij kunnen je verder helpen!”
Hij verwees ons naar de lijst van 15 grensgemeenten die de bevoegdheid hebben om paspoorten te verstrekken aan mensen die niet in Nederland wonen.
Hij tipte ons om het bij de gemeente Aalten of Montferland – eventueel Enschede – te proberen; die hadden aanzienlijk kortere wachttijden.
En zijn allerbelangrijkste toevoeging: hij begreep dat wij nergens wonen, en wist ons te vertellen dat de gemeente waar je je paspoort uiteindelijk aanvraagt – één van die 15 grensgemeenten dus – ervaren is met deze situatie. Ze kunnen je precies vertellen welke documenten en bewijzen je dan moet leveren.
En dat dat verschilt per gemeente.
Online afspraak inplannen Montferland
Enigszins hoopvol gestemd door deze vriendelijke ambtenaar, hebben we (lees: meneer F.) gekeken bij welke gemeente we het snelst terecht konden, en dat bleek inderdaad Montferland. We konden online een afspraak inplannen voor afgelopen 16 september. (Dit speelde half augustus)
Maar toen begon het gedoe opnieuw:
Om te weten welke documenten we nodig hadden, werden we via de site van de gemeente weer naar dezelfde pagina van NederlandWereldwijd verwezen. Die begon met de hamvraag: waar woon je?
Zucht.
De immer-geduldige meneer F. (alleen qua dit soort dingen dan, hè?) – de held van dit verhaal – stuurde er een mail achteraan met een uitleg van de situatie en de vraag welke documenten nodig waren.
En kreeg geen antwoord.
Dus pakte hij wederom de telefoon, dit keer om te bellen met gemeente Montferland. Gelukkig kreeg hij weer een alleraardigste medewerker van het gemeentehuis aan de lijn, die de situatie meteen begreep. Ze beloofde ons een mail te sturen met een speciaal aanvraagformulier en een overzicht van de gevraagde documenten.
“Maar…,” voegde ze er meteen aan toe, “of we dat allemaal vóór de 16e hebben doorgenomen is nog maar de vraag. Wellicht dat die afspraak niet door kan gaan. We zullen jullie casus eerste intern moeten bespreken en we weten niet zeker of dat voor die tijd gaat lukken.”
Op onze smeekmails dat we eind september is Frankrijk moesten zijn, dus dat het moest lukken, reageerde ze begripvol, maar bleef (uiteraard) bij haar uitspraak.
Help, we zijn een casus
Dus vulden we snel het Word-document in dat we uiteindelijk (na nog een keer bellen overigens, ze waren het vergeten) per mail toegestuurd kregen.
Hierin werd – godzijdank – niet gevraagd waar we woonden. De vragen waren meer op onze situatie toegespitst, zoals:
- Op welk adres laat u nu uw post bezorgen?
- Op welk(e) adres(sen) bewaart u uw privébezittingen (kleding, meubels, persoonlijke documenten, etc.)?
- Op welke adressen in Nederland verblijft u incidenteel?
En de – waarschijnlijk – belangrijkste vraag: we moesten, in plaats van te bewijzen dat we ergens wonen, juist bewijzen dat we nergens wonen.
Bewijzen dat je nergens woont. Hoe dan?
We moesten een overzicht geven van alle landen waar we geweest zijn sinds we ons officieel hadden uitgeschreven uit Nederland, in september 2022. En van elk land bewijzen dat we daar geweest waren.
Zo zouden we aangeven dat we nergens lang genoeg waren om ook officieel te wonen, dus dat was indirect het bewijs dat we nergens wonen!
Ik had daar gelukkig al een overzicht van, waar we alleen nog maar de bewijzen bij hoefden te verzamelen.
Dit is het uiteindelijke lijstje geworden, met vermelding van de “bewijzen” (ik heb de datums hier weggelaten).
- Spanje – Vueling Boarding pass
- Thailand – Stempels paspoort
- Cambodja – Stempels paspoort
- Thailand – Stempels paspoort
- Maleisië – Stempels paspoort
- Thailand – Stempels paspoort
- Nederland – Reserveringsbevestiging Bangkok-Amsterdam
- Spanje – Tijdelijk huurcontract
- France – Hotel booking + Trusted Housesitters overzicht
- Switzerland – Trusted Housesitters overzicht
- Nederland – Bankafschrift
- Spanje – Bankafschrift
- Nederland – Bankafschrift
- Spanje – Bankafschrift
- Frankrijk – Trusted Housesitters overzicht
- Nederland – Bankafschrift
- Duitsland – Trusted Housesitters overzicht
- Frankrijk – Trusted Housesitters overzicht
- Spanje – Bankafschrift
- Frankrijk – Trusted Housesitters overzicht
- Spanje – Bankafschrift
- Frankrijk – Trusted Housesitters overzicht
- Nederland – Bankafschrift
Deze “bewijzen” hebben we op een secure server gezet en een link met wachtwoord naar de gemeente gestuurd. Het waren allemaal screenshots of vage foto’s van een pagina uit ons paspoort, maar ze moesten het er maar mee doen.
En toen zijn we gaan duimen…
Checklist documenten! Heeft u alles!? Vergeet je documenten niet! Belangrijk! Anders geen paspoort!
Blijkbaar was onze casus niet zo moeilijk (en heeft dat duimen geholpen), want niet veel later kregen we een mailtje: De afspraak de 16e kon gewoon doorgaan. Graag meenemen: Recente pasfoto’s en huidig paspoort.
Punt.
Wat? Geen toelichting op de bewijzen? Geen afwijzing ervan? Geen lijst van ontbrekende stukken? We hebben het beiden meerdere keren gelezen, maar het stond er echt.
Overal – op meerdere plekken op de site van BuZa, op de sites van de gemeenten, in de mailwisseling met Montferland – wordt gewaarschuwd dat je de juiste documenten bij je moet hebben. Dat je anders je paspoort niet krijgt. En wij hoeven alleen een pasfoto mee?
Op naar Didam, gemeente Montferland!
Dus reden we afgelopen 16 september, voor de zekerheid netjes aangekleed (waarom weten we niet precies, misschien om te laten zien dat we geen traditionele zwervers zijn?) van onze cat-sit in de Ronde Venen naar grensgemeente Didam in de gemeente Montferland.
We waren een beetje zenuwachtig dat er toch iets niet goed was en we boos of gefrustreerd onverrichter zaken weer terug zouden keren.
Maar alles liep gesmeerd. Het meisje dat ons hielp wist van onze ‘casus’, een collega die langskwam zei zelfs: “Oh ja, die mensen die nergens wonen”.
Handtekeningen gezet, vingerafdrukken afgegeven, en met een nieuwe afspraak voor het afhalen van de documenten en € 130,95 p.p. lichter, stonden we zo weer buiten. In het mooie Didam.
(Dat is dus aanzienlijk duurder dan de standaardkosten als je in Nederland woont, namelijk € 86,85, maar weer duurder dan als je het in het buitenland aanvraagt, namelijk € 165,70.)
Bewijzen dat je nergens woont. Waarom dan?
De eerder genoemde vriendelijke jongeman aan de telefoon wist ons ook te vertellen waarom je moet bewijzen dat je nergens woont. Het heeft namelijk – onder andere – te maken met de angst van de Nederlandse overheid voor een dubbele nationaliteit (mijn woorden, niet helemaal de zijne). De gevraagde bewijzen vermelden namelijk ook altijd je nationaliteit, en zolang dat Nederlands is, is er niets aan de hand.
Maar stel dat je je na een verblijf van tien jaar in Spanje naturaliseert tot Spanjaard (in sommige gevallen kan dat ook korter, bijvoorbeeld als je met een Spanjaard bent getrouwd), dan verlies je automatisch je Nederlandse nationaliteit.
Hier zijn wel weer allerlei uitzonderingen op, en voor kinderen gelden weer andere regels, maar in principe ben je dan geen Nederlander meer.
Wij hebben dus kunnen aantonen dat we nergens anders (lang genoeg) wonen om een andere nationaliteit aan te kunnen vragen, en dat we dus nog recht hebben op de Nederlandse nationaliteit – want dat blijft onze enige nationaliteit.
Waarom Nederland hier als een van de weinige E.U.-landen zo moeilijk over doet, is me niet helemaal duidelijk. Het heeft iets te maken met het standpunt van onze overheid dat dubbele nationaliteit dubbele loyaliteit betekent. En dat kan natuurlijk niet! Stel je voor!
Conclusie
Veel systemen zijn niet ingericht op digitale nomaden zoals wij, maar het wordt steeds normaler en gelukkig werken er genoeg mensen bij overheidsinstanties die verstand van zaken hebben en behulpzaam zijn.
En ik kan concluderen dat Didam een hartstikke leuk dorpje is – ik ben er al twee keer geweest – en Montferland een fijne gemeente met een goede burgemeester, want die heeft me gewoon een paspoort gegeven.
Mijn god wat een toestand. Ik concludeer: het is de schuld van Wilders. Met z’n dubbelenationaliteitobsessie. Vind ik wel overzichtelijk, Wilders de schuld geven.
En verder dacht ik dat jullie allang weer vertrokken waren! Veel plezier als nomaden, en tot een volgende keer
Ja, we zouden ook al eerder weggaan, maar we kregen zo’n leuke sit aangeboden in de Ronde Venen dat we wat langer zijn blijven hangen. Konden we meteen “even” ons paspoort aanvragen. 😅
En Wilders, tja, die wil niet alleen voorkomen dat mensen dubbele nationaliteit krijgen (daar zijn er wel meer van), maar het ook nog eens afpakken als je die al hebt. Maar het is sowieso zijn schuld, goed idee!
Wat een gedoe zeg! Ik kan me voorstellen dat het lastig is als je net buiten het standaard vakje valt. En dan bewijzen dat je nergens woont…maar fijn dat het gelukt is.
Het is wat gedoe inderdaad, maar we komen er ook altijd wel weer uit!
Ik wist niet eens dat dat kon, nergens wonen.
Het kan, maar wel onder bepaalde voorwaarden, hebben nog steeds met allerlei regelgeving te maken. En heeft best veel nadelen. Klinkt misschien mooier dan het is 🙂
Wij hebben Nederlandse vrienden die net als jullie nergens wonen, maar vooral in Frankrijk wonen. Tegenwoordig wonen ze ook af en toe in de provincie Groningen, maar een tiny house op een boerenerf is nog steeds geen adres waar een gemeente blij van wordt. Gedoe dus. Ik vond je verhaal vermakelijk maar tegelijkertijd ook wel beangstigend. Zo ben je er en zo lig je eruit… zoiets.
Ik vind het zelf eerlijk gezegd niet zo beangstigend, is een heel ander verhaal dan jullie vrienden, denk ik. Sommige regels zijn soms ook best wel logisch, ook als ze niet in je voordeel werken. Maar misschien spreek ik wel anders als ik volgende keer mijn paspoort opeens niet meer kan verlengen ofzo…Voor nu ben ik in ieder geval weer 10 jaar Nederlander 🥳(nog steeds opgelucht dat het op tijd gelukt is, merk ik :-))
Dat is fijn en een gerustelling!